ABŞ-ın Xark adasını ələ keçirmə məqsədi

GADTB: ABŞ administrasiyasının yüksək vəzifəli rəsmiləri bildiriblər ki, Xark adasını ələ keçirmə gündəmdədir. Donald Trampın əmri olacağı təqdirdə, İranın Xark adasının ələ keçirilməsi və ya blokadaya alınması planları ciddi şəkildə müzakirə olunacaq. Bu addımın məqsədi İran hakimiyyətini Hörmüz boğazını yenidən açmağa məcbur etməkdir.

Axios-a istinadən bildirilir ki, İran sahillərindən təxminən 24 kilometr məsafədə yerləşən Xark adası ölkənin xam neft ixracının təxminən 90 faizinin emal olunduğu əsas mərkəzdir və bu səbəbdən strateji əhəmiyyətə malikdir.

ABŞ administrasiyasının yüksək vəzifəli rəsmilərindən biri deyib: “Prezident Tramp Hörmüz boğazının açıq olmasını istəyir. Əgər bunun üçün Xark adasını ələ keçirmək lazımdırsa, bu baş verəcək. Sahil hücumu qərarı versə, o da həyata keçiriləcək, amma hələ yekun qərar qəbul edilməyib.”

Eyni zamanda, Ağ Evə yaxın mənbələr qeyd ediblər ki, adanın ələ keçirilməsi üçün əvvəlcə İranın bölgədəki hərbi imkanlarının daha da zəiflədilməsi lazımdır. Mənbələrdən birinin sözlərinə görə, “təxminən bir ay ərzində əlavə zərbələrlə İranın hərbi gücü zəiflədiləcək, daha sonra ada ələ keçirilərək danışıqlarda təzyiq alətinə çevriləcək.”

Məlumatlara əsasən, bu planın həyata keçirilməsi üçün əlavə hərbi qüvvələrin göndərilməsi də gündəmdədir. ABŞ-ın üç dəniz piyadası bölməsi artıq bölgəyə doğru hərəkət edir və əlavə qüvvələrin göndərilməsi də nəzərdən keçirilir.

Quru əməliyyatı ilə yanaşı, alternativ ssenari kimi dəniz blokadası da müzakirə olunur. Bu halda neft tankerlərinin Xark adasına çatmasının qarşısı alınacaq. Bildirilir ki, Pentaqonun hüquqşünasları da bu addımların qanuniliyini qiymətləndirmək üçün prosesə cəlb olunub.

Bununla belə, bəzi keçmiş ABŞ hərbi rəsmiləri bu planın riskli olduğunu vurğulayır. Təqaüddə olan bir admiral bildirib ki, Xark adasının ələ keçirilməsi İranın neft ixracına tam nəzarət demək deyil və bu addım birbaşa qarşıdurma riskini artıra bilər. O, quru əməliyyatı əvəzinə, hücumların davam etdirilməsi və Hörmüz boğazında hərbi gəmilərin yerləşdirilməsi ilə tankerlərin təhlükəsizliyinin təmin olunmasını daha real hesab edir.

Donald Tramp isə açıqlamasında deyib: “Biz istədiyimiz vaxt bu adanı sıradan çıxara bilərik. Boru xətləri istisna olmaqla hər şeyi vurmuşuq, çünki onların bərpası illər çəkər.”