شنبه , ژوئن 13 2026
azfa
تازه ها

مجتبی موسوی طهرانلو: سوم اسفند ۱۳۹۹- یکصدمین سال کودتا علیه زبان مادری در ایران

گادتب:️ امسال که سال کبیسه است و “روزجهانی زبان مادری” عدل مصادف شده است با سوم اسفندماه، یکی از مهمترین و سرنوشت‌سازترین حادثه در تاریخ ایران، یعنی سالروز کودتای انگلیسی “طباطبایی-پهلوی” علیه ترکان ایران و به‌عبارتی علیه زبان مادری‌شان.

بعداز سفرهای ناصرالدین شاه قاجار به فرنگ (اروپا) که از سال ۱۲۵۲ آغاز شد، صفحه‌ای نو در تاریخ ایران گشوده شد و کشور در مسیر پیشرفت و مدرنیزه قرار گرفت، در همین حین با آغاز اکتشافات نفت در سال ۱۲۸۶ کشورمان بیش از پیش مورد توجه بیگانگان و آنهایی که هم اینک نیز چشم طمع و استثمار به آن دارند، قرار گرفت.

استعمار پیر وقتی این استعداد و پتانسیل پیشرفت در سایه تدبیر و اقتدار ترکان را می‌دید و شاید تقویت حس ناسیونالیستی و همگرایی درون ملت‌ها که امروز جهان شاهد آن است را پیش‌بینی کرده یا محتمل می‌دانست، ابتدا با کودتای مشروطه نسبت به تضعیف حکومت مرکزی و همزمان با ورود رسانه‌های جمعی و تبلیغات یک طرفه با قتل عام ازطریق ایجاد قحطی عمدی و عمدتاً در نیمه غربی و مناطق ترک‌نشین کشور پرداخت، سپس با کوچاندن عشایر بختیاری از قفقاز و بالکان به مناطق نفت‌خیز در جنوب ایران، و جایگزینی تاجیکان و بختیاری‌ها در نقاط مختلف طهران، عملاً با تغییر در ترکیب جمعیتی کشور و پایتخت، زمینه کودتای ۳ اسفند ۱۲۹۹ طباطبایی-پهلوی را فراهم آورد.

پس از این اتفاقات که نباید نقش برخی افراد خودفروخته و نیز فریب‌خورده ترک در وقوع آن نادیده گرفت، منجر به محدود شدن تراکم ترکان ایران به شمالغرب و آذربایجان شد، با اقدام رژیم پهلوی در سرکوب و قتل‌عام در ۲۱ آذرماه ۱۳۲۵ تیغ را در انتهای زبان ترکان ایران فرو برد.

امروز با گذشت یک قرن از کودتا علیه زبان ترکی، هنوز آثار این زخم در اشکال مختلف در بدنه کشور زوزه می‌کشد؛ لذا دو راه بیشتر پیشِ روی دولتمردان ایران نیست؛ یا باید در جهت التیام نیمه‌ی جانش اهتمام ورزند یا این زخم روزی سر باز خواهد کرد. البته که هیچ آدم عاقلی زخمش را بدون درمان رها نمی‌کند.

دوباره امتحان کنید

اونال اوستل: همبستگی آزربایجان، تورکیه و قبرس شمالی نماد وحدت جهان تورک است

گادتب: اونال اوستل در نشست خبری به مناسبت روز فرهنگ قبرس شمالی در باکو تأکید …

سی‌ان‌ان: تهران اطراف ذخایر اورانیوم با غنای بالا را مین‌گذاری کرده است

گادتب: شبکه سی‌ان‌ان به نقل از پنج منبع آگاه در نهادهای اطلاعاتی آمریکا گزارش داده …