GADTB Güney Azərbaycan Demokratik Türk Birliyi
GADTB-nin Mətbuat Mərkəzinə daxil olan məlumata görə, Rusiyanın Xəzər donanmasının iki hərbi gəmisi – “Astraxan” və “Anatoliy Qujvin” – qeyri-rəsmi dostluq səfəri ilə Bakıya gəlib. Səfər sentyabrın 20-də qədər davam edəcək.
Hərbi gəlimləri Bakıya göndərən Kremli iki məsələ narahat edir:
Birincisi, Türkiyə-Azərbaycan Hərbi Dəniz Qüvvələrinin son təlimləri və Ankaranın bununla Xəzərə daxil olması;
İkincisi, Azərbaycanın Hərbi Dəniz Qüvvələrinin yenidən qurulması prosesindən kənarda qalmaq;
Türkiyənin Mərkəzi Asiyada aktivləşməsi fonunda Xəzərə gəlişi sahilyanı türk dövlətləri üçün də Moskva qarşısında alternativ qapı açır: Türkmənistanın Türk Şurasının tamhüquqlu üzvü olmasından sonra (növbəti ay gözlənilir) analoji təlimlər Ankara və Aşqabad arasında da keçirilə bilər; bu proseslər fonunda Tranxəzər layihəsinin aktuallaşacağı gözləniləndir;
Rusiya Bakıya hərbi gəmi göndərməklə Ankaranın Xəzər açılımına qarşı gediş edir, lakin Moskvada anlayırlar ki, geosiyasi dəyişikliklər fonunda Ankara-Bakı xəttini qıra bilməyəcəklər və bunun üçün “əməkdaşlıq” istiqamətində hərəkət edirlər: Xəzərdəki təlimə İrandan fərqli olaraq, Rusiyanın yumşaq reaksiyası da bu kontekstdə təsadüfi deyildi;
Moskvanın Xəzərlə bağlı Bakıdan iki mümkün istəyi ola bilər:
1. Xəzəri Türkiyə-Azərbaycan strateji əməkdaşlığından maksimum kənarda saxlamaq;
2. Azərbaycan donanmasının yenidən qurulmasında iştirak etmək: bununla Azərbaycanın “Türkiyənin Xəzərə gəlişi donanmanın gücləndirilməsinə kömək məqsədi daşıyır” arqumentinə qarşı alternativ təklif verirlər;
Bakı körpüləri yandırmamaq üçün qapıları Moskvanın üzünə açır, təkliflərə, əməkdaşlığa açıq olduğunu göstərir, lakin tərəfini də aşkar şəkildə bəlli edir: rus hərbi gəmilərinin “Mehtər” marşı ilə qarşılanması dəqiq mesajdır;
Proseslər həm də onu deməyə əsas verir ki, regionda dəyişən siyasi reallıqlar fonunda Xəzər dənizinin yeni gərginlik ocağı olacağı ehtimalı böyükdür.
