Saklar (İskitlər) Türkdürlər

GADTB: Sakların — skuz, skif, iskit, masaget və s. adlarla adlandırılaraq türklərdən uzaqlaşdırılması orta əsrlərədək türklərə Skif deyən avropalıların mürtəce hind (qaraçı)-Avropa və Avrosentrizm nəzəriyyəsinin yanlışlıqlarıdır. Saklar, əslində Sanq (sang) türklərdir və onların mədəniyyətləri və gələnəkləri türk gələnəkləridir.

Sang-iqiqa, yanlış olaraq Şumer, Midiya və Albaniyanın qədim sakinləri də saklardır. Sak-oğuzlardır.

«Novosti Sibirskoy nauki» tərəfindən yayınlanan bir informasiyanı diqqətinizə çatdırırıq:

SB RAS Sitologiya və Genetika İnstitutunun alimləri Almaniya, ABŞ və Fransadan olan həmkarları ilə birlikdə Avrasiyanın hər yerindən Sak (İskit) mədəniyyətinin daşıyıcıları haqqında ən böyük genetik araşdırmalarını yekunlaşdırıblar. Məlum olub ki, Avrasiya çölünün müxtəlif yerlərindən olan skiflər digər xalqlara nisbətən bir -birinə daha yaxındırlar və onların əcdadları türk dilli xalqlara mənsubdurlar.

Araşdırmanın nəticələri Nature Communications jurnalında nəşr olunub.

Elm adamları, eramızdan əvvəl I minillikdə, Qara dəniz bölgəsindən Altaya qədər Avrasiya çölündə yaşayan 96 nəfərin səkkiz fərd və mitokondrial DNT haqqında genom məlumatları üzərində çalışıblar.

Arxeoloji kəşflərlə izlənilən Dəmir Dövrü Sak (İskit) mədəniyyət birgəliyinin arxasında genetik birliyin dayandığı ortaya çıxdı. Şərqi və Qərbi Avrasiyadakı İskitlərin əslində fərqli xalqlara mənsub olmasına baxmayaraq, zaman keçdikcə hər iki istiqamətdə gedən gen axını bu xalqın bütün çöl boyu birləşməsinə səbəb olub.

Sakların (İskitlərin) mənşəyinə gəldikdə, tədqiqatçılar iki əsas komponenti ayırd ediblər: Mağara mədəniyyətinin xalqları (Tunc dövrünün Avrasiya köçəriləri) və Şərqi Asiya xalqları (Şimali Sibir).

İskitlərin nəsillərinə gəlincə, genetik cəhətdən onlara ən yaxın olanlar, arxeoloqlar tərəfindən qazılmış İskit məzarlarının yaxınlığında yaşayan müasir populyasiyalardır. Qərbi İskitlərin nəslini Qafqaz və Orta Asiyanın müxtəlif xalqları arasında, şərq saklarını isə yalnız türkdilli xalqlar arasında tapmaq olar (qıpçaq dil qrupu). Sonuncu əlaqə ayrıca bir araşdırma tələb edir.

Ümumiyyətlə, Avrasiyada türk dillərinin yayılması daha əvvəl, eramızın 6 -cı əsrindən başladığını güman etmək olar. İskitlərin türk xalqlarının etnogenezinə təsirini gələcək genetik tədqiqatlar çərçivəsində aydınlaşdırmaq olar./fedai az