GADTB Güney Azərbaycan Demokratik Türk Birliyi
GADTB: Güney Azərbaycanlı alpinist və vətəndaş Babək Qabilnejad Sərdərudi İranın Vətəndaşlıq Qeydiyyatı İdarəsinin qarşısından yayımladığı video ilə uşaqlar üçün türk adlarının qeydiyyata alınması prosesinin çətinləşdirilməsinə etiraz edib və soruşub: “Qanuni və icazə verilən bir ad niyə sistemdə birbaşa seçilə bilməməlidir?”
Qabilnejad bildirib ki, oktyabrın 1-də qızı üçün “Yağış” adını qeydiyyata saldırmaq məqsədilə Vətəndaşlıq Qeydiyyatı İdarəsinə müraciət edib. Lakin bu ad sistemdə seçilə bilən adlar sırasında olmayıb və ona bildirilib ki, adın sistemdə aktivləşdirilməsi üçün ayrıca müraciət etməli və əlavə inzibati prosedurlardan keçməlidir.
O, videoda soruşur: “Nə üçün türk ailəsi öz dilindən və mədəniyyətindən olan bir adı seçmək üçün başqa şəhərdən Tehrana getməli, müraciət etməli, araşdırmanın aparılmasını gözləməli və nəhayət, əvvəldən təbii hüquq kimi qəbul edilməli olan bir məsələ üçün inzibati qaydada mübarizə aparmalıdır?”
Azərbaycan siyasi fəalları uzun illərdir bildirirlər ki, bu məhdudiyyətlər İranda qeyri-fars xalqların dillərinə və kimliklərinə qarşı ayrı-seçkilik siyasətinin bir hissəsidir. Onlar bu siyasəti assimilyasiya, mədəni soyqırım və dil faşizmi kimi xarakterizə edirlər.
Bu prosesin ailələr üçün nəticələri yalnız simvolik xarakter daşımır. İstədikləri adı qeydiyyata sala bilməyən ailələr uşağın doğum haqqında şəhadətnaməsinin verilməsində, sığortalanmasında, tibbi xidmətlərdən istifadəsində və digər inzibati məsələlərdə gecikmələrlə üzləşə bilərlər. Bəzi valideynlər daha böyük problemlərin qarşısını almaq üçün müvəqqəti olaraq başqa ad seçməyə məcbur olurlar. Bununla yanaşı, bəzi ailələr aylarla, hətta illərlə davam edən müraciətlərdən sonra istədikləri türk adını qeydiyyata saldırmağa nail olublar.
Qabilnejadın etirazı Azərbaycan cəmiyyətinin uzun illərdir irəli sürdüyü tələblərdən birini yenidən gündəmə gətirib: İranda türk dilinin tam şəkildə tanınması, türk adlarının rəsmi qeydiyyata alınması və ictimai həyatda istifadəsinin istisna xarakterli icazələrə və uzunmüddətli, yorucu inzibati prosedurlara ehtiyac olmadan təmin edilməsi.
