Dörd ölkə İranın nüvə proqramı ilə bağlı bəyanat yaydı

GADTB: Fransa, Almaniya, Böyük Britaniya və ABŞ hökumətləri “İranda bəzi sentrifuqaların konfiqurasiyasındakı dəyişikliklərdən” narahat olduqlarını bildirən bəyanat yayıblar.

Bəyanatın mətni ABŞ Dövlət Departamentinin saytında dərc olunub.

Mətndə deyilir:“Agentlik tərəfindən qeyd edildiyi kimi, bu qeydə alınmamış dəyişiklik İranın NPT Hərtərəfli Təminatlar Sazişindən irəli gələn öhdəlikləri ilə uyğun gəlmir. Tələb olunan bildirişin olmaması İranın nüvə obyektlərində vaxtında aşkarlama təmin etmək qabiliyyətini zəiflədir. Yaxın silah dərəcəsinə malik uran istehsalı üçün istifadə edilən sentrifuqa kaskadlarının yenidən konfiqurasiyasına dair bu yaxınlarda elan edilmiş məlumat İranın öz öhdəliklərini yerinə yetirməsi və MAQATE-nin İranın belə yüksək dərəcəli uran istehsalı fonunda zəruri hesab etdiyi hər hansı təminat monitorinqi tədbirlərini görməsi zərurətini vurğulayır. İranın bu addımın səhvən edildiyinə dair iddiaları adekvat deyil. Biz İranın hərəkətlərini iddia edilən niyyətlərinə görə deyil, MAQATE-nin qərəzsiz və obyektiv hesabatlarına əsaslanaraq qiymətləndiririk.

İranın “Fordo” uran zənginləşdirmə zavodunda yüksək zənginləşdirilmiş uranın istehsalı əhəmiyyətli yayılma riskləri daşıyır və heç bir etibarlı mülki əsaslandırmadan məhrumdur. İranın hərəkətləri daha çox narahatlıq doğurur, çünki o, JCPOA çərçivəsində şəffaflıq və yoxlama öhdəliklərini, o cümlədən Əlavə Protokolun icrasını iki ilə yaxın müddətə dayandırıb. İran, həmçinin ötən il İdarə Heyətinin bu məsələ ilə bağlı iki qətnamə qəbul etməsinə baxmayaraq, MAQATE-nin təminatlarının araşdırılması çərçivəsində təçkilatın həlledici suallarına hələ də etibarlı cavab verməyib”.

Xatırladaq ki, İranın Atom Enerjisi Təşkilatının rəhbəri Məhəmməd Eslami “Fordo”dakı nüvə obyekti ilə bağlı Beynəlxalq Atom Enerjisi Agentliyinin (MAQATE) müfəttişi Rafael Qrossinin yanlış nəticə çıxardığını bildirib.