پنج‌شنبه , ژانویه 28 2021
azfa
تازه ها

حسن راشدی: یئنی تاپیلمیش تورکجه «بختیارنامه» الیازما شعرکیتابی

گادتب: ۱۳۸۰- جی ایل «تهران تربیت معلم بیلیم یوردونون» کرج شعبه سینده (ایندی خوارزمی بیلیم یوردو) تحصیل آلان تورک اؤیرنجی‌لرینه برنامه‌دن قیراق (فوق برنامه) دیل و ادبیاتیمیزی درس وئررکن ، درس کلاسلاریندا اشتراک ائدن ۴۵ – ۴۰ گنج اؤیرنجی آراسیندا یاشی اؤیرنجیلردن داها چوخ، عائله قورموش و آنا دیلیمیزین سئودالیسی «تورک قارداش » تخلّصلی بیر سایقلی انساندا بو کلاسلاردا اشتراک ائدیردی .

درس زامانی بیتدیکدن سونرا اؤیرنجیلر بیلیم یوردونون یاتاقخاناسینا دؤنرکن ، چوخ زامانلار بیز ایکیمیز بیرلیکده بیلیم یوردونو ترک ائدیب ائومیزه دؤنوردوک؛ بو گؤروشلرین بیرینده « تورک قارداش » و یا ایللر بویو کرج شهری‌نین «‌ آذربایجانلیلار انجمنی »نده بیر بیریمیزله گؤروشدیوموز و اصلی میانا شهریندن اولان « علی نوروزی » جنابلاری اسکی زامانلاردا یازیلمیش بیر الیازما تورکجه شعر کیتابینی منه گؤستردی .

کیتابی گؤردوکده گؤزوم بؤیودو ! کیتابین نه قدر اسکی زامانلارا عاید اولدوغو اونون جیلدی‌نین دوشمه‌سیندن و کؤهنه ورقلریندن بللی ایدی . حتی نَملی هاوا تأثیرینده اونون ورقلری‌نین بعضیسی چوروموش و یازیلاری آرادان گئتمیشدی ؛ زامان سوره‌سینده ، کیتابین ایلک و سون قابیغیندان (جیلدیندن )‌ علاوه نئچه صحیفه ایلک و سون یازیلارینداندا دوشموش و آرادان گئتمیشدی . کیتاب آذربایجان تورکجه‌سینده و ال ایله یازیلمیش بیر «بختیارنامه » ایدی و صفوی دؤنمینه عاید اولدوغو نظره گلیردی ؛ چونکو اونون ۷۴ – جو صحیفه سی‌نین حاشیه‌سینده بئله بیر یازی ، آمما بیر آز بیر – بیریندن آرالی گؤزه چارپیردی :

خانه مشهدی باقر بر دو زبان ‍‍[یا زمان ] آمد . پانزدهم ماه محرم الحرام – ۹۲۱

کیتابدا یازیلان بو تاریخی ، اگر کیتابین یازیلما تاریخی حساب ائدرسک ، بو کیتاب صفوی سلطانی‌نین بیرینجی پادشاهی شاه اسماعیل صفوی حاکمیتی‌نین ۱۲ – جی ایلینده یازیلمیشدیر .

بو تاریخدن علاوه اونون ایچ یازیلاری‌نین یازی شیوه‌سی‌ده بو کیتابین اسکی زامانلارا و صفوی دؤرونه عاید اولدوغونو گؤستریردی ، مثلا شعرلرده هله «‌ گ »‌ حرفیندن هئچ یئرده استفاده اولمامیش و « گ » حرفلی سؤزلرده « ک » حرفیندن استفاده اولموش و « منه » یئرینه « منکا » و « سنه » یئرینه « سنکا » ، « سنین » یئرینه «‌سننک» ،‌« هامیمیز » یئرینه « قمومز » و داها اوزون ایللردیر دیلیمیزده ایشلنمه‌ین « اشبو »‌ سؤزلری بو کیتابدا بوللو بوللو ایشلنمیشدیر .

کیتابی بئله گؤردوکده سایین تورک قارداشا توصیه ائتدیم کی، بو کیتابی داها آرتیق قوروسون ، چونکو بو کیتاب دگرلی بیر اثر اولاراق بلکه‌ده ایلک دفعه تورکجه و یا آذربایجان تورکجه‌سی‌ایله و شعر دیلی ایله یازیلمیش و یا ترجمه اولموش «بختیار نامه » اولا بیلردی ؛ عین حالدا بو کیتابین ادبیات دونیامیزا تانیتدیریلما ضرورتینی‌ده ادبیات سئور دوستوموزا بیلدیردیم .

نوروزی جنابلاری ایشی بئله گؤردوکده بو کیتابی علم عالمینه تانیتدیرماغی و اونون اوزه‌رینده تدقیقات آپارماغی منیم عُهده‌مه قویوب کیتابی همان ایل ( ۱۳۸۰ هجری گونش ایلی ) منیم اختیاریمدا قویدو ؛ من‌ده بو قیمتلی اثری یانیمدا چوخ ساخلاماییم و صاحیبینه قایتاریم دئیه ،‌بیر نئچه گون ایچینده ،‌ اونون بوتون صحیفه‌لریندن یوخاری کیفیتله اسکن گؤتوروب کیتابی تورک قارداشا گئری قایتاردیم .

کیتابین بعضی صحیفه‌لری‌نین دوشمه‌سینه باخمایاراق ۹۸ صحیفه اولدو کی، اونون بیرینجی صحیفه‌سیندن ۷۳ – جو صحیفه‌سینه قدر هر صحیفه سینده ۱۴ ایله ۱۸ بئیت آراسیندا و ایکی ستوندا شعر یئرلشمیشدیر ، لاکین ۷۴-جو صحیفه سیندن، یعنی تاریخ یازیلان صحیفه‌دن کیتابین سونونا قدر ،بلکه کاغیذ مصرفینده قناعت اولسون دئیه ‌هر صحیفه‌‌سینده اوچ ستون شعر یازیلمیشدیر .

باشیم باشقا یازی و ایشلرله داها چوخ قاریشدیقدا کیتاب حاقدا درین آراشدیرما آپاریب اونو علم عالمینه تانیتدرماق گونو گوندن دالی دوشدو ، آمما بو کیتاب حاقدا بعضی قلمداش و فیکیرداشلارا دانیشیردیم و چوخ خلاصه اولاراق‌دا بلکه ۱۳۸۴ – ۸۵ جی ایللرده بئله بیر کیتابین تاپیلماسینی تورک دیللی سایتلاردا ولی محدود سویه‌ده تانیتدیردیم و سون ایللرده ده اونون ایلک صحیفه‌سینین تصویرینی فیس بوک صحیفه‌مده نمایشه قویدوم .

بیر نئچه ایل بوندان اؤنجه کیتاب ، اونون صاحیبی تورک قارداش طرفیندن تحقیقات آپارماق اوچون شاعیر و محقق « ائل اوغلو »‌ اختیاریندا قویولموش و ائل اوغلو ایسه سونرالار بو دگرلی کیتابی سایین عالیم و آراشدیرماجی «دوکتور حسین صدیق »ه وئرمیش و سونوندا یئنه کیتاب، اونون اصلی صاحیبی سایین علی نوروزی (تورک قارداش) ا قایتاریلمیشدیر و ایندی اونون یانیندادیر .

ایندی او کیتابدان بیر نئچه صحیفه حؤرمتلی دیلداشلارا تقدیم اولور.

دوباره امتحان کنید

آسوشیتدپرس از نسل‌کشی تورکان اویغور با عقیم کردن زنان تورک توسط حکومت کمونیستی چین خبر داد

گادتب: به گزارش آسوشیتدپرس چین با عقیم کردن ‎تورک‌های ‎اویغور ترکستان شرقی اقدام به “نسل‌کشی …

شهروندان ارمنستان قادر به خدمت سربازی در قره باغ نخواهند بود

گادتب: به گزارش مرکز خبر گادتب، هایک ناگاپتیان تحلیلگر سیاسی – نظامی ارمنی گفت بر …

دیدگاهتان را بنویسید