GADTB Güney Azərbaycan Demokratik Türk Birliyi
GADTB: Beynəlxalq Elm və Təhlükəsizlik İnstitutu 7 oktyabr 2026-cı il tarixinə aid peyk görüntülərini yayımlayaraq bildirib ki, “Küləng dağı” adlandırılan yeraltı obyektin şərq və qərb girişləri hələ də bağlıdır. Bu kompleksə giriş məhdudiyyəti ardıcıl ikinci aydır davam edir. Mövcud vəziyyət obyektdə əməliyyat fəaliyyətinin və genişmiqyaslı tikinti işlərinin dayandırılmış ola biləcəyi ehtimalını gücləndirir.
İnstitut 12 günlük müharibədən sonra avadanlıqların və sentrifuqaların hissələrinin bu kompleksə köçürülməsi ilə bağlı əvvəlki məlumatlara istinad edərək ABŞ-ın mümkün hücum ssenarilərini nəzərdən keçirib. Hesabatda “Bütün bombaların anası” adlandırılan nəhəng qeyri-nüvə bombasından istifadə ehtimalı da qeyd olunub. CNN-in məlumatına görə, bu variant hazırda nəzərdən keçirilir.
Beynəlxalq Elm və Təhlükəsizlik İnstitutunun açıqlaması: “Küləng dağı ilə bağlı ən son görüntü məlumatları:
Vantor Technologies şirkətinin 7 oktyabr 2026-cı il tarixli peyk görüntüləri göstərir ki, şərq tunellərinin girişləri hələ də torpaqla bağlanmış vəziyyətdədir. Qərb tunellərinin girişlərinə aparan yollarda yaradılmış torpaq maneələri də qalmaqdadır.
Son iki ay ərzində kompleksə girişin məhdudlaşdırılması hazırda obyektin nə əməliyyat vəziyyətində olması, nə də orada genişmiqyaslı tikinti işlərinin davam etməsi ehtimalını gücləndirir.
Bu vəziyyət kompleksin daxilində sentrifuqalar və onların hissələri də daxil olmaqla, qiymətli avadanlıq və ya materialların mövcudluğu barədə yayılan məlumatlarla da uzlaşır. İsrail kəşfiyyatının qiymətləndirməsinə görə, həmin avadanlıqlar 12 günlük müharibədən sonra tunel kompleksinə köçürülüb. “The Wall Street Journal” bu barədə 2026-cı ilin iyulunda məlumat vermişdi.
Bu obyektə hücum məsələsinə gəldikdə, 2025-ci ilin iyununda Natanz və Fordoda, 2026-cı ilin yazında isə Şəhid Borucerdi obyektində həyata keçirilən tədbirlərin birləşdirilmiş variantı ən məntiqli seçim kimi görünür. Bu, Küləng dağının havalandırma kanalları kimi zəif nöqtələrini hədəfə almaq üçün bir neçə bunkerdağıdan bombadan istifadəni, tunel girişlərinin çökdürülməsini, eləcə də tunellərdən kənardakı xidmət obyektlərinin və digər dəstəkləyici infrastrukturun məhv edilməsini nəzərdə tutur.
Peyk görüntülərindən istifadə edərək Küləng dağında havalandırma kanalları üçün bir ehtimal olunan və daha bir mümkün yer müəyyən etmişik.
Bununla belə, ABŞ hökumətinin bu tunel kompleksi haqqında malik olduğu kəşfiyyat məlumatlarına əsaslanaraq “Bütün bombaların anası” adlandırılan MOAB bombasını obyektə zərər vurmaq üçün ən uyğun vasitə hesab etməsi də mümkündür.
Bu bomba bunkerdağıdan silah deyil, lakin qeyri-nüvə silahları arasında ən güclü partlayış dalğasını yaradır. CNN-in məlumatına görə, bu variantdan istifadə məsələsi nəzərdən keçirilir.
İran İslam Respublikası hərbi tunellərin tikintisi sahəsində böyük təcrübəyə malikdir və adətən partlayış dalğasının obyektin daxilinə yayılmasının qarşısını almaq üçün girişlərin yaxınlığında dalğa enerjisini zəiflədən xüsusi maneələr quraşdırır. Lakin bu üsullar MOAB-ın yaratdığı nəhəng partlayış dalğası ilə müqayisədə xeyli zəif dalğalara qarşı müdafiə məqsədilə hazırlanıb.
Belə bir hücum Küləng dağını Natanz və İsfahanın artıq bir ildən çoxdur düşdüyü vəziyyətə sala bilər: obyektin məcburi şəkildə fəaliyyətini dayandırması və nəzarət altında qalması, eyni zamanda kompleksin daxili hissələrinə dəymiş zərərin miqyası barədə məlumatların olmaması.”
