GADTB Güney Azərbaycan Demokratik Türk Birliyi
GADTB: Abbas Lisani və Yusif Karinin Evin həbsxanasının qarşısında saxlanılmasından bir il ötür. Azərbaycan Milli Hərəkatının bu iki fəalı hələ də həbsdədir və artıq həbsdə ikinci illərinə qədəm qoyublar. Eyni iş üzrə digər iki təqsirləndirilən şəxs – Əli Xeyircu və Behzad Dəşti isə daha əvvəl girov müqabilində azadlığa buraxılıblar. Tehran İnqilab Məhkəməsinin Əmuzadın sədrliyi ilə fəaliyyət göstərən 28-ci şöbəsi bu iş üzrə dörd azərbaycanlı fəala ümumilikdə 40 il müddətinə azadlıqdan məhrumetmə cəzası verib.
Abbas Lisani, Əli Xeyircu, Yusif Kari və Behzad Dəşti 11 noyabr 2025-ci il, çərşənbə axşamı günü Evin həbsxanasının qarşısında saxlanılıblar. Fəallar həbsdə olan azərbaycanlı siyasi məhbuslar Tahir Nəqəvi və Vədud Əsədinin ailələrinin Evin həbsxanasının qarşısında keçirdikləri oturaq aksiyaya dəstək vermək üçün Tehrana getmişdilər.
İşin gedişi ilə bağlı yayılan məlumatlara əsasən, saxlanılan fəallar həbs zamanı döyüldüklərini bildirərək xəsarətlərinin məhkəmə-tibbi ekspertizası tərəfindən qeydə alınmasını tələb ediblər. Abbas Lisani və Yusif Kari saxlanıldıqdan sonra 45 gün Evin həbsxanasının Kəşfiyyat Nazirliyinə məxsus 209-cu bölməsində saxlanılıb, daha sonra həbsxananın 7-ci korpusunun karantin bölməsinə köçürülüblər. Əli Xeyircu və Behzad Dəşti isə 209-cu bölmədə dindirilmələri başa çatdıqdan sonra girov müqabilində azadlığa buraxılıblar. Yusif Kari üçün də 6 milyard tümən məbləğində girov təmin edilmişdi, lakin yaxın mənbələrin məlumatına görə, onun azadlığa buraxılması son mərhələdə dayandırılıb və həbs qərarı yenidən qüvvəyə minib.
Dörd azərbaycanlı fəalın ittihamları üzrə məhkəmə iclası 30 may 2026-cı il, şənbə günü Tehran İnqilab Məhkəməsinin hakim Məhəmmədrza Əmuzadın sədrliyi ilə fəaliyyət göstərən 28-ci şöbəsində keçirilib. Abbas Lisani, Əli Xeyircu və Yusif Kari məhkəmə prosesinin gedişinə etiraz olaraq iclasda iştirak etməyiblər.
2026-cı ilin avqustunda yayılan məlumatlara əsasən, çıxarılan hökmlə Abbas Lisani 15 il, Yusif Kari 10 il, Behzad Dəşti 10 il, Əli Xeyircu isə 5 il həbs cəzasına məhkum edilib. Məhkəmə qərarının yayılan təfərrüatlarına görə, Lisani “ölkənin təhlükəsizliyini pozmaq məqsədilə qrup yaratmaq və ona rəhbərlik etmək” ittihamı ilə 10 il, “ölkənin təhlükəsizliyinə qarşı cinayət törətmək məqsədilə toplaşmaq və əlbir olmaq” ittihamı ilə isə 5 il həbs cəzası alıb. Yusif Kari və Behzad Dəşti barəsindəki hökmlər onların hər birinə toplaşmaq və əlbir olmaq ittihamı ilə 5 il, qərarda adı çəkilən qrupa üzvlük ittihamı ilə də 5 il həbs cəzası verilməsini nəzərdə tutur. Əli Xeyircu isə toplaşmaq və əlbir olmaq ittihamı ilə 5 il müddətinə azadlıqdan məhrum edilib. Abbas Lisaninin mobil telefonunun müsadirə olunması barədə də qərar çıxarılıb.
2026-cı il iyulun 7-də Abbas Lisani və Yusif Kari həbsxana rəhbərliyinin onları ayrı-ayrı yerlərə köçürmək qərarına və cinayətlərin xarakterinə görə məhbusların ayrılması prinsipinin pozulmasına etiraz olaraq aclıq aksiyasına başlayıblar. Yayılan məlumatlara görə, hər iki məhbusun 7-ci korpusun 6-cı zalına köçürülməsinə razılıq verildikdən sonra aksiya dayandırılıb.
Sözügedən səhifənin 15 oktyabr 2026-cı il tarixli məlumatında Abbas Lisaninin səhhəti ilə bağlı vəziyyət araşdırılıb. Bildirilib ki, həbsxananın tibb məntəqəsinin həkimi onurğa sütununun MRT müayinəsini və nevroloq müayinəsini tövsiyə etməsinə baxmayaraq, Lisani hələ də xəstəxanaya aparılmayıb. Məlumatda onun təyin olunmuş dərmanlara, ağrıkəsicilərə və qida əlavələrinə çıxışında yaranan problemlərə də diqqət çəkilib.
Abbas Lisani Azərbaycan Milli Hərəkatının tanınmış simalarından biridir. O, otuz ildən artıq davam edən ictimai fəaliyyəti boyunca azərbaycanlıların dil, mədəniyyət və siyasi hüquqlarını, türk dilindən istifadə hüququnu və Azərbaycan türk millətinin öz müqəddəratını təyin etmək haqqını müdafiə edib.
Onun və Yusif Karinin həbsindən bir il keçməsinə baxmayaraq, bu iş üzrə dörd fəala ağır həbs cəzalarının verilməsi, onların saxlanma şəraiti və tibbi xidmətə çıxışı ilə bağlı yayılan məlumatlar məhbusların hüquqlarına, ədalətli məhkəmə araşdırması hüququna və lazımi tibbi yardımla təmin olunmasına dair narahatlıqları yenidən gündəmə gətirib.
