GADTB Güney Azərbaycan Demokratik Türk Birliyi
GADTB: İran hökumətinin 2018-ci ildə imzalanmış Xəzər dənizinin hüquqi statusu haqqında Konvensiyanın təsdiqi ilə bağlı qanun layihəsini parlamentə təqdim etmək qərarı ölkədə geniş müzakirələrə səbəb olub.
İranlı ekspertlərin əksəriyyəti hesab edir ki, hökumət bu addımla Xəzər dənizində mühüm iqtisadi güzəştlərə razılıq verir.
Türkiyə Onlayn Jurnalistlər Birliyinin rəhbəri və təhlükəsizlik üzrə ekspert Süleyman Basa açıqlamasında bildirib ki, İranın Xəzər məsələsində mövqeyini dəyişməsi Rusiya ilə strateji münasibətləri möhkəmləndirmək istəyindən irəli gəlir.
Onun sözlərinə görə, son iki ildə ABŞ ilə artan gərginlik fonunda Moskvanın diplomatik dəstəyi və kəşfiyyat əməkdaşlığı Tehran üçün daha böyük əhəmiyyət qazanıb. Basa qeyd edib ki, avqust ayında Tehranda keçiriləcək Xəzər sammiti ərəfəsində İran Aktau Konvensiyasını imzalamayan yeganə sahilyanı dövlət kimi iştirak etmək istəmir.
Ekspert hesab edir ki, İran parlamenti sənədi ratifikasiya edərsə, bundan ən çox Azərbaycan faydalanacaq.
Basanın fikrincə, bu qərar Azərbaycanın Xəzərin şərq və qərb sahillərini birləşdirən enerji və logistika mərkəzi kimi mövqeyini möhkəmləndirəcək, Qazaxıstan və Türkmənistanla enerji əməkdaşlığı isə daha güclü hüquqi baza qazanacaq.
“Digər tərəfdən, Rusiya faktiki olaraq Azərbaycanın enerji dəhlizlərində artan rolunu qəbul etməyə məcburdur. Eyni zamanda, Ermənistan dəyişən güc balansına uyğunlaşmağa çalışır. İrandan keçən ənənəvi tranzit yollarının əhəmiyyətini itirməsi perspektivi İrəvanı Azərbaycanın nəzarəti altında yeni nəqliyyat layihələrinə doğru itələyir”, – deyə, ekspert vurğulayıb.
O əlavə edib ki, konvensiyanın ratifikasiyası Orta Dəhlizin hüquqi infrastrukturunu gücləndirəcək, Türkiyənin Çin və Avropa arasında ticarət marşrutlarındakı rolunu artıracaq və Türk Dövlətləri Təşkilatı üzvləri arasında iqtisadi inteqrasiyanı sürətləndirəcək. / Azad İran
