GADTB Güney Azərbaycan Demokratik Türk Birliyi
GADTB: Almaniyanın “Die Welt” qəzeti məxfi sənədə və Tehrandakı bələdiyyə mənbələrinə istinadən yazıb ki, İran hakimiyyəti Əli Xameneinin bir həftə davam edəcək dəfn mərasimləri zamanı 1 500–3 000 nəfərin həlak ola biləcəyini ehtimal edir.
Qəzetin Tehrandan anonim müəllif tərəfindən hazırlanmış, lakin şəxsiyyəti redaksiya tərəfindən məlum olan reportajında bildirilir ki, hakimiyyət öldürülmüş keçmiş ali rəhbərin dəfn yürüşləri zamanı baş verə biləcək kütləvi faciə ehtimalına qarşı fövqəladə planlar hazırlayıb.
Die Welt-in məlumatına görə, İranın Qızıl Aypara Cəmiyyəti və Milli Böhranların İdarə Olunması Təşkilatının birinci vitse-prezident Məhəmmədrza Arifə göndərdiyi məxfi məktubda 1 500–3 000 nəfərin ölə biləcəyi proqnozlaşdırılıb.
Hesabatda bildirilir ki, ölənlər və itkin düşənlərlə bağlı işləri koordinasiya etmək üçün xüsusi bölmə yaradılıb, eyni zamanda Tehrandakı Behişt-e Zəhra qəbiristanlığında minlərlə yeni məzar hazırlanıb.
Təhlükəsizlik səbəbindən adı açıqlanmayan, təxəllüslə təqdim olunan Tehran bələdiyyəsi əməkdaşı Die Welt-ə bildirib ki, şəhərin böhran qərargahında çalışan həmkarları bu hazırlıqları təsdiqləyiblər.
O deyib: “Hazırlanmış məzarlar həqiqətən mövcuddur. Məsul şəxslərə bildirilib ki, 3 min nəfərə qədər ölüm baş versə, bu qəbul edilə bilər. Belə böyük izdiham və bu həddindən artıq isti şəraitdə nə baş verəcəyini heç kim bilmir.”
Bu iddialar hələlik müstəqil mənbələr tərəfindən təsdiqlənməyib.
Əli Xameneinin dəfn mərasimləri şənbə günü Tehranda başlayıb və Qum, İraqın Nəcəf və Kərbəla şəhərlərində davam etdikdən sonra cümə axşamı Məşhəddə dəfn olunması planlaşdırılır.
Die Welt yazır ki, Tehran hakimiyyəti mərasimlərlə əlaqədar genişmiqyaslı təhlükəsizlik və logistika planı hazırlayıb. Bu plana hərəkət məhdudiyyətləri, hava nəqliyyatında mümkün fasilələr, minlərlə avtobusun səfərbər edilməsi, müvəqqəti yeməkxanaların yaradılması, eləcə də məktəb və məscidlərdə iştirakçıların yerləşdirilməsi daxildir.
Məlumata görə, rəsmilər mərasimlərə 20 milyona qədər insanın qatıla biləcəyini bildirirlər. Lakin bu rəqəmi müstəqil şəkildə təsdiqləmək mümkün deyil və İran hakimiyyəti dövlət tədbirlərini geniş ictimai dəstək nümayişi kimi təqdim etmək üçün belə statistikadan tez-tez istifadə edir.
Die Welt-in yazdığına görə, sərt xətt tərəfdarı kimi tanınan Tehran meri Əlirza Zəkaninin rəhbərlik etdiyi Tehran Bələdiyyəsi hazırlıqlarda əsas rol oynayır. Bələdiyyə 11 min avtobus səfərbər edib, metro və sürətli avtobus xətlərinin isə gecə-gündüz fasiləsiz fəaliyyət göstərməsi təmin olunub.
Qəzetə danışan bələdiyyə əməkdaşlarının sözlərinə görə, Tehranın hər rayonuna üç günlük mərasimlərin keçirilməsi üçün 500–650 min avro həcmində vəsait ayrılıb. Bu məbləğə yanğınsöndürmə xidməti, parklar təşkilatı, nəqliyyat qurumları və tikinti bölmələri üçün ayrılan əlavə vəsait daxil deyil.
Die Welt-in istinad etdiyi hökumətyönlü jurnalistlərin hesablamalarına əsasən, təkcə Tehrandakı mərasimlərin büdcəsi təxminən 15 milyon avro, Qum və Məşhəd üçün isə hərəsinə əlavə 5 milyon avro təşkil edir. Nəcəf və Kərbəlada da mərasimlərin keçirilməsi nəzərə alınarsa, bu dəfn mərasimi müasir dövrün ən bahalı dövlət dəfn mərasimlərindən biri ola bilər.
