1832-ci ildə Qarabağ əhalisi İngiltərə mənbələrində

GADTB: Türkmənçay barışığından sonra Rusiya hökuməti bir çox erməniləri İrandan Qarabağa köçməyə təşviq etdi

Böyük Britaniyada nəşr olunmuş “The penny cyclopædia” kitabına baxın (ed. by G. Long). Faydalı biliklərin yayılması Cəmiyyəti ”adlı bu kitab, 1838-ci ildə nəşr olunub. Onun 175-ci səhifəsində aşağıdakılar yazılmışdır:

Rəsmi gəlirlər hesabatına görə, 1832-ci ildə Qarabağ əhalisi, bəzi nestorian və qaraçılardan əlavə 13 965 müsəlman (azərbaycanlı) və 1491 erməni ailəsindən ibarət idi. Qarabağ əhalisinin sayının az olması, vilayətin uzun müddət tez-tez baş verən müharibələr nəticəsində dağılması, Rusiyaya ilhaq olunduqdan sonra bir çox müsəlman ailələrinin İrana mühacirəti ilə izah oluna bilər, baxmayaraq ki, Türkmənçay barışığından sonra Rusiya hökuməti bir çox erməniləri İrandan Qarabağa köçməyə təşviq etdi.

Şirvan və Talışın müsəlman əhalisi haqqında deyilənlərin hamısı, Qarabağ əhalisinə də eyni dərəcədə aiddir, bir istisna var , orada iki müsəlman təriqətindən- şiə və sünnidən əlavə üçüncü, Əliallahı təriqəti də var. Onun ardıcılları Əliyə olan xüsusi ehtiramdan əlavə, tütün və snusdan (kiçik çantalarda satılan nəmli tütün) imtina edir, onlardan istifadə edənlərin axının yolundan çəkinirlər, hansı ki, bu indiyə qədər davam edir. Lakin onlar çaxır və digər içkilər içirlər. “