GADTB Güney Azərbaycan Demokratik Türk Birliyi
GADTB: Bloomberg peyk görüntülərinə əsaslanan hesabatında İranın əsas neft ixrac terminalı olan Xarg adasından neft yüklənməsinin dayandırıldığını bildirib.
22 ordibeheşt tarixində yayımlanan hesabatda qeyd olunur ki, peyk görüntülərində ötən ilin sonlarında başlayan müharibədən bəri Xarg adasında neft yüklənməsinin “uzunmüddətli dayanmasının ilk əlamətləri” müşahidə edilir.
Peyk şəkillərinə əsasən, 18, 19 və 21 ordibeheşt tarixlərində Xarg adası yaxınlığında heç bir okean tipli neft tankeri görünməyib.
Bloomberg yazır ki, qarşıdurmaların başlanmasından bəri bəzi günlərdə terminallar boş qalsa da, bu, bölgədə heç bir neft tankerinin görünmədiyi ən uzun dövrdür.
Məlumata görə, İran ABŞ və İsraillə müharibə dövründə də həmin terminaldan neft yükləməyə davam edir, tankerlərdən isə üzən neft anbarı kimi istifadə edirdi.
Hesabatda vurğulanır ki, əgər Xarg adası fəaliyyətsiz qalmağa davam etsə, İranın digər neft saxlama obyektlərinə təzyiq daha da artacaq. Çünki peyk görüntüləri həmin anbarların da dolmaq üzrə olduğunu göstərir.
Bloomberg bildirir ki, boş saxlama həcmi ilə bağlı qiymətləndirmələr fərqli olsa da, bütün anbarlar tam dolarsa, İran neft hasilatını daha da azaltmağa məcbur qala bilər. Bildirilir ki, ölkə artıq hasilatın bir hissəsini azaltmışdı.
Avropa İttifaqınin “Sentinel-2” peyki tərəfindən 21 ordibeheşt tarixində çəkilən görüntülər Xarg adasındakı bütün terminalların boş olduğunu göstərir. Ondan iki və üç gün əvvəl çəkilən görüntülərdə də heç bir okean tipli tanker görünmür.
Bloomberg peyk görüntülərinin təhlilinə əsasən qeyd edir ki, neft yüklənməsinin dayanması ilə birlikdə Xarg adasındakı neft anbarları sürətlə dolur.
Məlumata görə, həmin anbarlar üzən tavan sisteminə malikdir. Neft dolduqca tavan yuxarı qalxır və tavanla anbarın kənarı arasındakı məsafə azalır. Bu səbəbdən divarın tavana saldığı kölgə kiçilir və müxtəlif günlərdə çəkilən görüntülərin müqayisəsi anbarlardakı neft həcminin dəyişməsini göstərir.
21 ordibeheşt tarixində çəkilmiş görüntülər göstərir ki, Xarg terminalındakı bir neçə anbarın kölgəsi 17 aprel tarixində — ABŞ Hərbi Dəniz Qüvvələrinin dəniz mühasirəsinə başlamasından dərhal əvvəlki görüntülərlə müqayisədə xeyli kiçilib.
Hesabatda qeyd olunur ki, bu görüntülər Xarg adasındakı boş saxlama gücünün demək olar sıfıra yaxınlaşdığını göstərir. Əgər İranın neft saxlamaq üçün əlavə yeri qalmasa, bəzi neft yataqlarında hasilatı azaltmağa məcbur ola bilər.
İran limanlarının mühasirəsi başlayandan bəri Donald Tramp və onun administrasiyasının rəsmiləri İranın qısa müddətdə neft quyularını bağlamağa məcbur olacağını bildiriblər.
Bəzi digər müşahidəçilər, o cümlədən Kpler isə hesab edir ki, Tehran saxlama imkanları tam tükənənə qədər, təxminən may ayının sonlarınadək neft hasilatını davam etdirə bilər.
