GADTB Güney Azərbaycan Demokratik Türk Birliyi
GADTB: BMT-nin İranda insan hüquqları üzrə xüsusi məruzəçisi May Satou etnik və dini azlıqlara qarşı cinayət ədliyyəsi sistemində ayrı-seçkiliklə bağlı son hesabatında İrandakı azərbaycanlıların vəziyyətinə xüsusi diqqət ayırıb. O, dil sahəsində ayrı-seçkiliyin davam etdiyini, eləcə də azlıqların yaşadığı bölgələrdə ətraf mühitin dağıdılmasının ciddi nəticələrə səbəb olduğunu bildirib.
Hesabatda Azərbaycan türkləri kürdlər, bəluclar, Əhvaz ərəbləri və türkmənlərlə birlikdə dil hüquqlarının məhdudlaşdırılmasından dövlət mediasında etnik qrupların stereotipik şəkildə təqdim edilməsinə qədər müxtəlif ayrı-seçkilik formaları ilə üzləşən qruplar sırasında göstərilib.
Xüsusi məruzəçi azlıqların yaşadığı bölgələrdə iqtisadi baxımdan kənarlaşdırılma, torpaqların müsadirəsi və ətraf mühitin dağıdılması hallarına da diqqət çəkib. O vurğulayıb ki, bu amillər həmin bölgələrin bir çoxunda yoxsulluq və bərabərsizliyi daha da dərinləşdirib.
Hesabatın birbaşa azərbaycanlılara həsr olunmuş hissəsində qeyd edilir ki, Azərbaycan türkləri hələ də Urmiya gölü ətrafında ətraf mühitin dağıdılmasının nəticələri ilə üzləşirlər.
May Satou hesabatın davamında xəbərdarlıq edib ki, etnik ayrı-seçkilik yalnız dil, mədəniyyət, iqtisadiyyat və ekologiya sahələri ilə məhdudlaşmır. Bu ayrı-seçkilik azlıqların üzvlərinə cinayət ədliyyəsi sistemi çərçivəsində, saxlanılma və dindirmədən məhkəmə prosesinə və hökmün çıxarılmasına qədər münasibətə də təsir göstərə bilər.
Hesabata əsasən, edam cəzası ilə nəticələnən işlərdə etnik azlıqların nümayəndələri ədalətli məhkəmə araşdırmasından yararlanmaq üçün əlavə maneələrlə üzləşə bilərlər. Bunlara tərcüməçiyə kifayət qədər çıxışın olmaması, etiraf almaq məqsədilə işgəncə və pis rəftar barədə iddialar, eləcə də bəzi hallarda etibarlı sübutlarla dəstəklənməyən milli təhlükəsizlik ittihamları üzrə təqib daxildir.
Xüsusi məruzəçi sonda vurğulayıb ki, sənədləşdirilmiş etnik və dini ayrı-seçkilik halları, eləcə də işgəncə, məcburi etiraflar və ədalətli məhkəmə hüququnun pozulması ilə bağlı hesabatlar İranda etnik və dini azlıqların nümayəndələri ilə bağlı edam işlərinə daha ciddi nəzarət edilməsinə əsas yaradır.
